Accommodatie in de nachttrein

Een nachttrein is een treindienst die 's nachts rijdt, geen type accommodatie. Tijdens één vertrek kun je een gewone zitplaats, couchette, slaapcompartiment of pod met een merknaam boeken. Een kaartje voor de nachttrein geeft dus niet automatisch recht op een bed: op je boeking moet staan welke zit- of slaapplaats je hebt.

Couchette

Een couchette is een slaapcompartiment met meerdere slaapplaatsen. Bij veel treinen worden de zitplaatsen overdag 's nachts omgebouwd tot stapelbedden. Je kunt één slaapplaats boeken in een compartiment dat je met andere reizigers deelt. Sommige vervoerders verkopen ook alle slaapplaatsen in het compartiment aan één gezelschap. Het aantal slaapplaatsen, het beddengoed, de privacyopties en de sanitaire voorzieningen hangen af van het specifieke product.

De indeling verschilt per vervoerder. Bij ÖBB Nightjet hebben standaardcouchettes vier tot zes slaapplaatsen en comfortcouchettes maximaal vier. Beddengoed en wasruimtes of toiletten bevinden zich in het rijtuig. De Classic-couchette van European Sleeper heeft vier, vijf of zes plaatsen. Overdag zijn het zitplaatsen, 's nachts couchettes; de voorzieningen bevinden zich op de gang. De eersteklascouchettes van SNCF Voyageurs hebben vier slaapplaatsen en de tweedeklascouchettes zes. Het nachttreincompartiment van Snälltåget heeft zes slaapplaatsen en wordt voor de nacht omgebouwd van zitplaatsen naar bedden. Dit zijn specifieke producten, geen standaardindelingen die overal in Europa gelden.

Slaapwagen

Een slaapwagen of slaapcompartiment is een bedproduct waarvan de vervoerder zelf de indeling bepaalt. De term zegt niet hoeveel mensen erin kunnen slapen. Nightjet biedt slaapcompartimenten voor één, twee of drie personen. Het slaapcompartiment Comfort Plus van European Sleeper heeft maximaal drie plaatsen, net als de Comfort Standard-couchette. Ga er niet van uit dat het woord slaapwagen altijd een privécompartiment of eigen badkamer betekent. De Nightjet-producten lopen uiteen van compartimenten met een wastafel tot Plus-compartimenten met een eigen douche en toilet. In het Comfort Plus-compartiment van European Sleeper zit een wastafel; de toiletten zijn op de gang.

Als je één slaapplaats in een tweepersoons- of driepersoonscompartiment boekt, kun je het compartiment met een andere reiziger moeten delen. Je hebt het compartiment alleen voor je eigen gezelschap als je de hele ruimte als privécompartiment boekt. De productnaam vertelt of je een opgemaakt bed, wastafel, eigen badkamer of andere extra's krijgt.

Slaapplaats

Een slaapplaats is één plek om te slapen in een compartiment. Het woord zegt iets over de plek die je gebruikt, niet over de privacy van het compartiment of de voorzieningen. Een slaapplaats kan boven, in het midden of beneden zijn. Vervoerders maken het bed op verschillende manieren op of leveren het beddengoed op verschillende manieren.

Snälltåget laat het verschil goed zien: met één slaapplaats verblijf je in een compartiment met zes slaapplaatsen, samen met andere reizigers. Met de privéoptie reserveer je diezelfde indeling voor je eigen gezelschap. De eersteklascouchettes van SNCF hebben slaapplaatsen boven en beneden; de tweedeklascouchettes hebben slaapplaatsen boven, in het midden en beneden.

Privécompartiment

Privécompartiment beschrijft wie het compartiment gebruikt, niet een vast comfortniveau. Het kan een zitcompartiment, couchette of slaapcompartiment zijn. Nightjet biedt van alle drie privéversies aan. European Sleeper heeft een privé Classic-couchette, en ook het privé-nachttreincompartiment van Snälltåget heeft zes slaapplaatsen.

Als je het hele compartiment boekt, komen er geen andere reizigers bij. Een couchette wordt daardoor geen slaapwagen, er komt geen eigen badkamer bij en ongebruikte slaapplaatsen verdwijnen niet uit het compartiment. De productnaam geeft nog steeds aan of je zitplaatsen, couchettes of bedden krijgt en waar de voorzieningen zijn.

Mini Cabin

Mini Cabin is de naam die ÖBB Nightjet gebruikt voor een compacte slaapcabine in de treinen van de nieuwe generatie. Die verschilt van een gewone couchette, een slaapcompartiment en een volledig privécompartiment. Vlakbij de cabine zijn kluisjes voor handbagage en schoenen. Verder zijn er een leeslamp, opbergruimte, een uitklapbaar ontbijttafeltje, een spiegel, een oproepknop voor de treinmedewerker en een NFC-slot. Cabines naast elkaar kunnen met elkaar worden verbonden.

Mini Cabin is geen algemene Europese term voor een slaapwagen of privékamer en betekent niet dat je een eigen badkamer hebt. In Nightjet-treinen van de nieuwe generatie mogen kinderen vanaf 10 jaar een Mini Cabin gebruiken als ze door een volwassene worden begeleid.

Wat verandert er aan je boeking?

Houd bij het vergelijken van overnachtingsopties vier zaken uit elkaar:

In dezelfde nachttrein kun je een zitplaats, één slaapplaats in een gedeeld compartiment, een volledig privécompartiment, een slaapplaats in een slaapwagen of een pod met een merknaam boeken. Die keuze bepaalt of je kunt slapen, of je het compartiment met vreemden deelt, hoe het bed wordt klaargemaakt en waar de toiletten of wastafels zijn. Ook kunnen de indelingen verschillen tussen treinen op dezelfde route.

Een kaartje of treinpas geeft je geen bed, tenzij het genoemde product accommodatie omvat. Let op de productnaam, de bezetting, de privacy en de vermelde voorzieningen. Reserveringsregels, toeslagen voor treinpashouders, boekingsperiodes en beschikbaarheid hangen af van de vervoerder en het vertrek, niet van de woorden 'nachttrein'.

Veelvoorkomende verwarring en uitzonderingen

Een nachttrein is de treindienst. Couchette, slaapwagen, slaapplaats, privécompartiment en Mini Cabin zijn opties binnen die treindienst. Een couchette heeft meestal meerdere slaapplaatsen, terwijl een slaapwagen een bedproduct is waarvan de vervoerder de kenmerken bepaalt. Geen van beide termen garandeert een vast aantal slaapplaatsen of een bepaald type badkamer. Een slaapplaats is één plek; 'privé' geeft aan wie het compartiment verder kan gebruiken.

Vervoerders gebruiken soms hun eigen productnamen. Caledonian Sleeper verkoopt privécompartimenten met de namen Caledonian Double En-suite, Club En-suite en Classic Room, en daarnaast een aparte Seated Coach. Dat zijn Britse productnamen. Ze betekenen niet dat elke slaaptrein een tweepersoonsbed of een kamer met eigen badkamer heeft, of couchettes in de Europese betekenis aanbiedt.